ประชุมเตรียมรับมือสถานการณ์น้ำ ณ. จ.พะเยา

วันที่ 11 ก.ย.63 เครือข่ายต้นน้ำอิงตะวันออกในพื้นที่ อ.ดอกคำใต้ 11 ตำบล ได้ประชุม วางแผนและร่วมจัดทำข้อมูลแหล่งน้ำในพื้นที่ เพื่อเตรียมรับมือสถานการณ์น้ำในช่วงฤดูฝนที่สั้นลง ก่อนจะเข้าสู่ฤดูแล้ง

โดยเจ้าหน้าที่ลุ่มน้ำอิง จากสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ(สสน.) ได้ให้องค์ความรู้ในเรื่องการจัดทำข้อมูล(แผนที่, ผังน้ำ,สมดุลน้ำ) ให้กับพื้นที่ อบต.บ้านปิน, บ้านถ้ำ, คือเวียงและหนองหล่ม อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา เพื่อเสนอแผนการบริหารจัดการน้ำในช่วงแล้งและหลาก ก่อนหมดฤดูฝน ซึ่งพื้นที่เหล่านี้ เป็นพื้นที่ต้นน้ำอิงฝั่งตะวันออกของพะเยาที่ได้มีการพัฒนาแหล่งน้ำและฟื้นฟูโครงสร้างน้ำเดิมตั้งแต่ปี 60 จากโครงการที่เป็นความร่วมมือระหว่างมูลนิธิอุทกพัฒน์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ร่วมกับกองทัพบก

โดยมูลนิธิอุกพัฒน์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้วางพื้นที่ อ.ดอกคำใต้ เป็นพื้นที่เครือข่ายบริหารจัดการน้ำเนื่องจากเป็นพื้นที่น้ำท่วมซ้ำซากและการใช้ต้นทุนน้ำในพื้นที่แทนการใช้น้ำจากกว๊านพะเยาเพียงแห่งเดียว ซึ่งที่ผ่านมาดำเนินงานด้านพัฒนาแหล่งน้ำไปแล้วกว่า 8 ตำบล

และในระหว่างวันที่ 16-17 กันยายน 63 จะเป็นการประชุมของพื้นที่จัดการน้ำที่เหลืออีก7 พื้นที่ของอำเภอดอกคำใต้ เพื่อวางแผนการจัดการน้ำทั้งระบบ ซึ่งนอกจากจะเป็น การเตรียมแผนรับมือกับสถานการณ์น้ำในอนาคตแล้ว ยังเป็นการสร้างการมีส่วนร่วมของภาคท้องถิ่นในพะเยาเพื่อบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ของตนเองให้ยั่งยืนอีกด้วย

บ้านเมืองกลาง จ.เชียงใหม่
ชุมชนบุ่งคล้า
เครือข่ายอนุรักษ์ฟื้นฟูภูมินิเวศลุ่มน้ำคลองยัน จ.สุราษฎร์ธานี
ชุมชนบ้านตูม จ.ยโสธร
จัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการถ่ายทอดความสำเร็จผ่านพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติจัดการน้ำชุมชน จ.พิษณุโลก

เมื่อวันที่ 16-18 ตุลาคมที่ผ่านมา มูลนิธิอุทกพัฒน์ในพระบรมราชูปถัมภ์ ร่วมกับสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (องค์การมหาชน) หรือ สสน. จัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการถ่ายทอดความสำเร็จผ่านพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติจัดการน้ำชุมชน ตามแนวพระราชดำริ ณ ห้องประชุมกองทัพภาคที่ 3 ค่ายสมเด็จพระนเรศวรมหาราช จ.พิษณุโลก ซึ่งมีชุมชนพิพิธภัณฑ์ที่เข้าร่วมโครงการ 20 ชุมชน พร้อมผู้แทนเครือข่ายชุมชนลุ่มน้ำยม ลุ่มน้ำชี ลุ่มน้ำปราจีน และ ลุ่มน้ำปัตตานี รวมทั้งหมด 100 คน

การจัดกิจกรรมในครั้งนี้ เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ความสำเร็จของชุมชนแต่ละแห่งที่ได้รับเลือกให้เป็นพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติจัดการน้ำชุมชน ตามแนวพระราชดำริ รวมถึงเปิดโอกาสให้ชุมชนได้ไปศึกษาดูงาน ณ ศุูนย์การเรียนรู้โครงการเดินตามรอยเท้าพ่อ (เกษตรอินทรีย์) กองทัพภาคที่ 3 ค่ายสมเด็จพระเอกาทศรถ จ.พิษณุโลก เพื่อนำแนวคิดและแนวทางในการดำเนินงานไปประยุกต์ใช้ในพื้นที่ของตนเองต่อไป

ชุมชนบ้านหนองตาจอน จ.ราชบุรี
จัดการน้ำชุมชน บ้านหัวเห่วพัฒนาพ้นวิกฤตเขื่อนปากมูล

อดีต ก่อนสร้างฝาย

ภายหลัง ก่อนสร้างฝาย

ชุมชนบ้านหัวเห่วพัฒนา อำเภอโขงเจียม จังหวัด อุบลราชธานี เป็นชุมชนที่ย้ายถิ่นฐานมาอยู่เหนือ เขื่อนปากมูล ไม่สามารถใช้น้ำจากเขื่อนปากมูล จึงประสบปัญหาน้ำแล้งและน้ำท่วมหลากมานานกว่า 20 ปี ชาวบ้านทำเกษตรเป็นอาชีพหลัก แต่ขาดน้ำ จึงต้องไปทำงานรับจ้าง เดิมได้แก้ไขด้วยวิธีประท้วง รอคอยความช่วยเหลือ ต่อมาในปี พ.ศ. 2559 - 2560 ชุมชนได้ร่วมกับมูลนิธิอุทกพัฒน์ฯ และสถาบัน สารสนเทศทรัพยากรน้ำและการเกษตร โดยมีชุมชน บ้านผาชัน อำเภอโพธิ์ไทร เป็นพี่เลี้ยง ทำการสำรวจ และสรุปแผนพัฒนาแหล่งน้ำลำห้วยเขียง

ซึ่งเป็นลำห้วย สายหลัก เริ่มสร้างฝายกักเก็บน้ำ และเชื่อมต่อกับ ระบบประปา เพียง 1 ปีที่ดำเนินงานด้วยตนเอง ทำให้ชุมชนเริ่มมีน้ำต้นทุนและมีน้ำสำรองในลำห้วยเขียง นำมาเป็นน้ำต้นทุนเสริมในระบบประปา วัดหัวเห่ว ลดการใช้น้ำบาดาล มีผู้รับประโยชน์ จำนวน 27 ครัวเรือน 108 คน และมีแผนพัฒนาลำห้วยเขียง ต่อเนื่อง 3 ปี

ชุมชนสำรวจ วางแผนพัฒนาแหล่งน้ำ และสร้างฝายกักเก็บน้ำ